بررسی و نقد ترجمه لایه بلاغی و ایدئولوژیک نامه 28 نهج‌البلاغه از منظر سبک‌شناسی لایه‌ای (مطالعه موردی: ترجمه سیدجعفر شهیدی)

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسنده

دانشگاه اصفهان

چکیده

بدون شک نقد و بررسی ترجمه‌های نهج البلاغه، با رویکردها و روش‌های نوین علمی، امری ضروری و انکارناپذیر است؛ پژوهش حاضر قصد دارد تا با هدف تبیین انتخاب‌های ترجمه‌ای و با تکیه بر نظریه سبک‌شناسی لایه‌ای، دو لایه بلاغی و ایدئولوژیک در ترجمه نامه 28 نهج البلاغه از شهیدی را بررسی کند و نحوه برخورد مترجم با ویژگی‌های بلاغی و ایدئولوژیک متن را مشخص گرداند.
آنچه که این پژوهش بدان دست یافته است، نشان می‌دهد که مترجم، تغییرات متعددی در بلاغت ساختاری، زبانی، موسیقایی و بینافردی، ایجاد کرده است. این تغییرات بیش از هر چیز به خاطر تعمّد مترجم بر تصویرسازی و سجع‌پردازی است. همچنین، ترجمه شهیدی نسبت به متن مبدأ، دارای موارد بیشتری از موضع‌گیری‌های ایدئولوژیک، به ویژه در تغییر صورت‌های مجهول به معلوم فعل است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Review and Critique of the Rhetorical and Ideological Translation of Letter 28 from a Layered Stylistics Perspective (Case Study: Translated by Seyyed Jafar Shahidi)

نویسنده [English]

  • mohammad rahimi
university of isfahan
چکیده [English]

Criticism of translation is one of the most important areas of translation studies, and criticism of the translation of sacred texts is one of the most difficult.
The present study intends to study the rhetorical and ideological layers in the letter of Nahj al-Balaghah 28 based on layered stylistic theory and compare it with its translation, to determine how the translator deals with the rhetorical and ideological features of the text.
What this research has accomplished proves that the translator has made numerous changes in the structural, linguistic, musical and interpersonal rhetoric. These changes are, above all, due to the translator's intent on imaging and prostration. Also, the martyr translation of the source text has more to do with ideological positions, especially in changing the forms of the unknown

کلیدواژه‌ها [English]

  • Layered stylistics
  • rhetorical and ideological layers
  • letter 28 of Nahj al-Balagha
  • Translation

  • قرآن کریم.
    امام علی(ع)، (1380)، نهج‌البلاغه، ترجمه سیدجعفر شهیدی، تهران: علمی‌و فرهنگی.
    ابن ابی الحدید، عبد الحمید هبه الله. (1385). جلوه تاریخ در شرح نهجالبلاغه، مترجم: محمود مهدوی دامغانی، تهران: نی.
    ــــــــــــــــــــــــــــــــ، (1404ق). شرح نهجالبلاغة، 10جلد، - قم: مکتبة آیةالله المرعشی النجفی.
    ابن منظور، (بی‌تا)، لسان العرب، القاهرة: دارالمعارف.
    - ابن هشام الأنصاری، جمال الدین، (2009)، مغنی اللبیب عن کتب الأعاریب، تصحیح یوسف البقاعی، شرح الدسوقی، بیروت: دارالفکر.
    افخمی، علی، قاسمی سیدضیاء‌الدین، سبک‌های زبانی در فارسی و نمود ادبی، مجله پژوهش‌های زبان خارجی، ش55، 1388، صص 5-17.
    بحرانی، ابن میثم، (بیتا)، شرح نهج البلاغه، قم: مرکز نشر پژوهشهای اسلامی.
    بهار، محمدتقی. (1391). سبکشناسی، تهران: امیرکبیر.
    بلت، هنریش، (1999)، البلاغة والأسلوبیة، ترجمة محمد العمری، المغرب، بیروت: أفریقیا الشرق.
    جمیعان، محمد سلام، (1999)، المثل فی الشعر العربی، عمان: دار الخلیج.
    حری، ابوالفضل، (1396)، «نقد برگردان فارسی کتاب داستان پسامدرنیستی ازمنظر رویکرد ارزیابی کیفیت ترجمه»، مجله پژوهشنامه انتقادی متون و برنامه‌های علوم انسانی، ش 7، صص 1-27.
    خوئی، میرزا حبیبالله، (2003)، منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغة، تحقیق: علی عاشور، بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
    درپر، مریم، (1393)، لایههای مورد بررسی در سبکشناسی انتقادی داستان کوتاه و رمان، مجله جستارهای زبانی، ش21، صص 65-94.
    ـــــــــــ، (1392)، نقد و بررسی: لایههای بلاغی و ایدئولوژیک، جایگزینی برای لایههای معنیشناسی و کاربردشناسی در کتاب سبکشناسی، نظریهها، رویکردها و روشها، تألیف محمود فتوحی رودمعجنی، مجله جستارهای زبانی، ش 16، صص 269-280.
    دی بوغراند، روبرت، (1998)، النص والخطاب والإجراء، ترجمه تمام حسان، القاهرة: عالم الکتب.
    سیوطی، جلالالدین، (1974)، الاتقان فی علوم القرآن، القاهرة: الهیئة المصریة العامة للکتاب.
    شمیسا، سیروس. (1378).  سبک شناسی نثر، تهران، انتشارات میترا.
    فتوحی، محمود. (1391). سبکشناسی، تهران: سخن.
    غیاثی، محمدتقی، (1368)، درآمدی بر سبکشناسی ساختاری، تهرانک شعله اندیشه.
    کریمینیا، مرتضی، (1389)، ساختهای زبان فارسی و مسأله ترجمه قرآن، تهران: هرمس.
    مشرفالملک، مریم، ابراهیمی، سمیرامیس، (1397)، تحلیل گفتمان نظامی در منظومه خسرو و شیرین از منظر آمریّت گوینده، مجله پژوهشنامه نقد ادبی و بلاغت، سال 7، ش 1، 183- 199.

    منابع لاتین

    • Baker,Mona. (2000). Towards a Methodology for Investigating the Style of a Literary Translator, Target, Vol. 12:2 pp. 241–266.
    • Halliday, Mickel, (1971), “Linguistic Function and Literary Style: an Enquiry into the Language of William Golding's 'The Inheritors'”, Literary Style: a Symposium, New York, Oxford University Press.