وحی‌پایگی تمدن نوین اسلامی از منظر امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام؛ با تأکید بر نقش امامت

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسنده

عضو هیئت علمی پژوهشکده امامت بنیاد بین المللی امامت

10.30465/alavi.2026.56218.2902
چکیده
تمدن نوین اسلامی به عنوان یکی از مهم‌ترین آرمان‌های جهان اسلام در عصر حاضر، نیازمند تبیین مبانی نظری و معرفتی خود است. یکی از پرسش‌های بنیادین در این زمینه آن است که چه عاملی می‌تواند پایداری و ماندگاری این تمدن را تضمین کرده و از تکرار تجربه افول تمدن تاریخی مسلمانان جلوگیری کند؟ پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی و با تکیه بر منابع کتابخانه‌ای، به ویژه نهج‌البلاغه و روایات اهل‌بیت علیهم‌السلام، به بررسی این مسئله می‌پردازد که از منظر امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام، تمدن نوین اسلامی باید بر پایه وحی و در چارچوب نظام امامت شکل گیرد.
بررسی بیانات امیرالمؤمنین علیه‌السلام نشان می‌دهد که قرآن، منبع هدایت و معیار تشخیص حق از باطل است و اهل‌بیت علیهم‌السلام نیز به‌عنوان حاملان علم نبوی، ارکان دین و مرجع هدایت امت معرفی شده‌اند. از این منظر، تلازم قرآن و عترت، بنیان حفظ فهم صحیح وحی و جلوگیری از غلبه رأی، هوا، بدعت و اختلاف در جامعه اسلامی است. همچنین امامت افزون بر کارکرد معرفتی، در حفظ انسجام اجتماعی، اقامه حق و عدالت، اصلاح جامعه و تأمین بقای نظام سیاسی نقش دارد. آسیب‌شناسی نهج‌البلاغه نیز نشان می‌دهد که فاصله گرفتن از مرجعیت اهل‌بیت می‌تواند به اختلاط حق و باطل، غلبه هوا، تفرقه، ظهور جور و تعطیل احکام بینجامد. بر این اساس، الگوی پایداری تمدن اسلامی را می‌توان در زنجیره «وحی و قرآن، مرجعیت عترت و امامت، فهم صحیح دین، حفظ ارزش‌های الهی، تحقق عدالت و انسجام اجتماعی و در نهایت پایداری تمدن اسلامی» صورت‌بندی کرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

The revelation of modern Islamic civilization from the perspective of Amir al-Mu'minin Ali (peace be upon him); Explaining the role of Imamate in the stability of Islamic civilization

نویسنده English

rasool chegini
Faculty Member, Research Institute for Imamate, International Foundation for Imamate
چکیده English

The new Islamic civilization, as one of the most significant aspirations of the contemporary Islamic world, requires the articulation of its theoretical and epistemological foundations. A fundamental question in this regard is: what factor can guarantee the stability and longevity of this civilization, and prevent a recurrence of the decline experienced by the historical civilization of Muslims? Employing a descriptive-analytical method and drawing upon library sources—specifically the *Nahj al-Balagha* and the traditions (*riwayat*) of the *Ahl al-Bayt* (peace be upon them)—this study examines the issue. It argues that, from the perspective of Imam Ali (peace be upon him), the new Islamic civilization must be established upon the foundation of Divine Revelation (*wahy*) and within the framework of the system of *Imamate*.
An analysis of the statements of Imam Ali (peace be upon him) reveals that the Quran serves as the source of guidance and the criterion for distinguishing truth from falsehood. Furthermore, the *Ahl al-Bayt* (peace be upon them)—as the bearers of Prophetic knowledge—are identified as the pillars of the religion and the ultimate reference for the guidance of the *Ummah* (Islamic community). In this view, the inseparable bond between the Quran and the *‘Itrah* (the Prophet’s Progeny) is essential for preserving a correct understanding of Revelation, and for preventing the encroachment of personal opinion, caprice, religious innovation (*bid‘ah*)...

کلیدواژه‌ها English

Modern Islamic Civilization
Amir al-Mu'minin (peace be upon her)
revelation-based
Imamate
Nahj al-Balagha
Islamic civilization