Imam Ali ΄s Studies

A Comparative Analysis of the Moral Viewpoint of Nahj al-Balagha and Consequentialism

Document Type : .

Author

Fatemeh Marzieh Hosseini Kashani

Official researcher of Masoomiya Research Center

10.30465/alavi.2024.47882.2627
Abstract
If someone intends to describe their behavior and dispositions as good or evil or make a moral assessment of the others’ behavior, they need to know the good and evil. Schools of moral philosophy have responded to the need based on their different foundations and approaches, and as a result there are three main theories of morality: teleological ethics, deontological ethics, and virtue ethics. Islam’s school of morality has its own viewpoint, but it has not taken the form of a theory. One of the ways to infer the moral theory of Islam is through explaining commonalities and differences between schools of morality and morality-themed statements in the Koranic verses and hadiths. Several researches have been conducted using this method. However, in spite of Nahj al-Balagha’s substantial credence as a comprehensive hadith and morality-themed book, no research was found which would examine the Islamic moral viewpoint as narrated by Nahj al-Balagha. Thus, this study has chosen consequentialism to ask the question of what is the relationship between the theory of morality and the viewpoint inferred from Nahj al-Balagha. The comparison was drawn using the analytic-descriptive method. The research result was that while there are many morality-themed phrases in Nahj al-Balagha which establish a relationship between actions and their consequences, Nahj al-Blagha’s viewpoint is not a consequentialist one, because morality-themed statements in the book are characterized by features that are out of line with consequentialism, such as a lack of connection between goodness of some actions and their consequences; desirability of an action regardless of one’s personal interest; different moral responsibilities towards different people; and the gradation of the concepts of good and evil. Therefore, it seems that the high frequency of making mentions of the consequences of moral actions in the book has a motivational function.

Keywords

moral value
morality in Nahj al-Balagha
consequentialism
egotism
altruism
قرآن کریم.
نهج‌البلاغه.
بحرانی، میثم بن علی بن میثم (1362)، شرح ‏نهج‏البلاغة،بی‏جا: دفتر نشر الکتاب.
پالمر، مایکل (1389)، مسائل اخلاقی، ترجمۀ علی‏رضا آل‏بویه، تهران: سازمان مطالعات و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‏ها.
خوانساری، جمال‏الدین محمد (1366)، شرح غررالحکم و درر الکلم، تهران: دانشگاه تهران.
ربانی گلپایگانی، علی (1368)، حسن و قبح عقلی یا پایه‌های اخلاق جاودان، تهران: مؤسسۀ مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
ریچلز، جیمز (1387)، فلسفۀ اخلاق، ترجمۀ آرش اخگری، تهران: حکمت.
سبزواری، ملاهادی، (1375)، شرح الاسماء او شرح دعاء الجوشن الکبیر، تحقیق نجف‌قلی حبیبی، تهران: دانشگاه تهران.
شمالی، محمدعلی (1389)، «علم اخلاق و فلسفۀ اخلاق: تأملی دربارة حوزه‏های مختلف مطالعات اخلاقی»، معرفت اخلاقی، ش 26، 3-7.
شیروانی شیری، علی و فاطمه حیدری (1401)، «تبیین مؤلفه‌های سبک زندگی علوی و کاربردهای تربیتی آن»، پژوهش‏نامۀ علوی، ش 1، 199-236.
صانع‏پور، مریم (1398)، «اصول اخلاق مسالمت با تمرکز بر سخنان امام علی (ع)»، پژوهش‌نامۀ علوی، س 10، ش 2، 1-24.
عالم‌زاده نوری، محمد (1396)، «ماهیت تشکیک مفاهیم اخلاقی و نقش آن در تفسیر گزاره‏های اخلاقی»، مجلۀ ذهن، ش 69، 125-158.
فرانکنا، ویلیام کی (1376)، فلسفۀ اخلاق، ترجمۀ هادی صادقی، قم: مؤسسۀ فرهنگی طه.
گنسلر، هری جی (1395)، درآمدی جدید به فلسفۀ اخلاق (ویراست دوم)، ترجمۀ حمیده بحرینی، ویراستۀ مصطفی ملکیان، تهران: آسمان خیال.
مشایخی‌پور، محمدعلی و دیگران (1391)، «عوامل و زمینه‌های تقویت اخلاق کار از دیدگاه امام علی ع»، پژوهش‌نامۀ علوی، ش 2، 69-100.
مصباح یزدی، محمدتقی (1384)، نقد و بررسی مکاتب اخلاقی، تحقیق و نگارش احمدحسین شریفی، قم: مؤسسۀ آموزشی پژوهشی امام خمینی.
مصباح یزدی، محمدتقی (1389)، خداشناسی، تحقیق و بازنگاری امیررضا اشرفی، قم: مؤسسۀ آموزشی پژوهشی امام خمینی.
موسوی، سیدصادق (1376)، تمام ‏نهج‏البلاغه، تهران: مؤسسۀ ‏امام ‏صاحب‏الزمان (عج).
وست، هنری آر. (1396)، «پی‌آمدگرایی»، در: دانش‏نامۀ فلسفۀ اخلاق، ویراستۀ پل‏ادوارز و دونالد ام. بورچرت، مقدمه، ترجمه، و تدوین انشاء‏الله رحمتی، تهران: سوفیا.
هورکا، تامس (1396)، «اخلاق غایت‌گرایانه»، در: دانش‏نامۀ فلسفۀ اخلاق، ویراستۀ پل‏ادوارز و دونالد‏ام بورچرت، مقدمه، ترجمه، و تدوین: انشاء‏الله رحمتی، تهران: سوفیا.
هینمن، لارنس (1398)، رویکردی کثرت‏گرایانه به اخلاق، سرپرست ترجمه: میثم غلامی، تهران: کرگدن.
Imam Ali ΄s Studies
Volume 14, Issue 28
September 2024
Pages 169-202

Home

Guide for Authors

Submit Manuscript

Reviewers

Contact Us