پژوهش‌نامه علوی

چکیده هدف پژوهش حاضر تبیین نقش فرجام‌اندیشی در تقویت مؤلفه‌های ساحت‌شناختی تربیت-اخلاقی از منظر نهج‌البلاغه بود.این پژوهش از لحاظ هدف،بنیادی و از حیث روش توصیفی-تحلیلی می‌باشد.روش تحلیل داده‌ها،تحلیل مفهومی پیش‌رونده بوده است.در این پژوهش پنج مؤلفه‌ی مربوط به ساحت‌شناختی تربیت‌اخلاقی؛شناخت‌بهای‌وجودی‌انسان،واقع‌نگری،عبرت-آموزی،بصیرت‌افزایی و غفلت‌زدایی؛مورد بررسی قرار گرفتند و سپس مصادیق مرتبط با هر کدام با تأکید بر نقش فرجام‌اندیشی در تقویت آنها،از منظر نهج البلاغه،تبیین گردید.فرجام-اندیشی در کلام امام علی(ع)به عنوان اهرم مؤثری در کردار و گفتار انسان‌ها،در جهت تقویت و رشد ساحت‌شناختیِ تربیت‌اخلاقی مطرح است.فرجام‌اندیشی فرد را به مسئول بودن در قبال عاقبت افعالش رهنمون می‌سازد و او را برای پاسخگویی به نتایج اعمالش آماده می‌نماید.در اندیشه امام علی(ع)،فرجام‌اندیشی به معنای از بین بردن روح تلاش و امیدواری در انسان نیست،بلکه به معنای سازندگی و مراقبت پیوسته از اعمال و نیات می‌باشد و باعث می‌شود که انسان قدر و منزلت خود را بداند و با نگاه واقع‌بینانه،در اندیشه آخرت باشد و از تجربیات گذشته برای تصمیم‌گیری‌های آینده عبرت بگیرد و به انتخاب‌های آگاهانه‌تر و اخلاقی‌تر دست بزند ‌و نسبت به کسب بصیرت جهت سیر در مسیر سعادت،قصور ننماید.لذا لازم است انسان‌ با تأسی به آموزه‌های گرانقدر علوی،نسبت به تقویت باورهای اخلاقی و توجه به مقوله‌ی فرجام-اندیشی(که امری غیر قابل انکار است)؛در هر شرایطی وظیفه‌ی‌اخلاقی خود را بشناسند،تصمیم‌های درست بگیرند و از گرفتارشدن در انحرافات‌اخلاقی در امان بمانند.