پژوهش‌نامه علوی

چکیده مسألة امامت از دیرباز موردنظر متکلّمان و مفسّران نامدار اسلامی بوده است. فرقه‌های اسلامی در هیچ یک از مسائل دینی به مانند مسألة امامت اختلاف نظر نداشته‌اند. اختلاف شیعه و سنی تنها در شخص جانشین پیامبر نیست؛ بلکه در دیدگاه هر یک، «امام» معنا و مفهوم و جایگاه ویژه‌ای دارد که این دو مذهب را از یک دیگر متمایز می‌سازد.گرچه در این مقوله پژوهش‌های زیادی صورت گرفته اما یکی از خلأهای پژوهشی در این حوزه، عدم استفاده صحیح از روش‌های نوین پژوهشی است.یکی از روش‌های مناسب جهت ترسیم دقیق و نظام‌مند موضوع‌ امامت در نهج البلاغه، روش تحلیل مضمون است. با توجه به اهمیت موضوع، پژوهش حاضر در صدد است با هدف شناخت ابعاد مختلف امامت به این پرسش پاسخ دهد : امام علی(ع) برای امام کدام ویژگی را مهم‌تر می-داند؟ در این راستا، ابتدا 110گزاره از متن نهج البلاغه گزینش و درجدولی مقابل هر متن، مضامین پایه‌ای حاکی از ابعاد مختلف امامت درج گردید و هر یک ذیل عناوین کلی‌تر قرار گرفت. درنهایت با استخراج 29مضمون پایه،4 مضمون یکپارچه ساز و 3 مضمون فراگیر، این نتیجه بدست آمد که بیش از 70 درصد مضامین به ویژگی‌ها و صفات امام اختصاص دارد که از این بین پربسامدترین آن‌ها برخورداری امام از علم لدنّی است.