دنیا در مکتب موعظه‌ای امام علی (ع)

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسنده

دانشیار ادبیات عرب پژوهشگاه علوم انسانی

چکیده

چکیده
دنیا از موضوعاتی است که در متون اسلامی، به‌ویژه در نهج‌البلاغه، فراوان به آن توجّه شده و با تعابیری دقیـق و تأثیرگذار و تمثیـلات و استعـاراتی بلـیغ ازآن سخن رفته است. این موضوع از آن جهت حـائز اهمیت است که با شناختی صحیح و اصولی از دنیا و حسن و قبح رویکرد به آن می توان سبک زندگی را اصلاح کرد و در بهبود وضع جامعه نیز مفید و مؤثر بود. اصولاً امام علی(ع) از دو بعد کاملاً متفاوت به دنیا می نگردکه هر یک را اوصافی درخور تأمل است و به نوع نگرش انسان به جهـان طبیعت بستگی دارد. در این ارتباط است که تابع‌گرایی و متبوع گرایی معنی پیدا می‌کند و سپس مدح و قـدح دنیا شکل می‌گیرد. البته نکتة اصلی در تفسیـر امام از دنیـا جز این نیست که جهـان برای انسان است نه انسان برای جهـان، بدون آنکه ذرّه ای از ارزش جهـان کاهش گیرد. هـدف، ارج‌نهادن به ارزش های انسان است نه بی اعتبارکردن ارزش های جهان.
در این مقاله سعی شده است دنیا در فرهنگ حیات‌بخش علوی مورد بحث و بررسی قرارگیرد و در این راستا، از مسائلی چون رابطة انسان و جهـان، مـدح و ذمّ دنیا، مفهوم علاقه به دنیا، و تضاد دنیا و آخرت سخن به‌میان آید.
 
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

“The World” in Imam Ali’s Homiletic School

نویسنده [English]

  • Ali Reza Mirza Mohammad
Associate Professor, Institute of humanities and cultural studies
چکیده [English]

 “The world” is one of the subjects discussed considerably in the Islamic texts, especially in Nahj-al-Balaghah with careful and effective details and eloquent allegories and metaphors. This subject is important to discuss; since, by having a basic and proper knowledge of the world and its good and badness, the lifestyle may be improved, and this, in turn, will be effective in the improvement of the condition of society. Basically, Imam Ali looks the world from two points of view, each of which has remarkable qualities, based on man’s attitude towards the natural world. It is in this regard that “quest of worldly gain and request of hereafter”, and consequently, “praise and reproach of the world”, will be meaningful. Of course, the main point in Imam Ali’s point of view about the world is nothing but “the world is for man not the man for the world”, without any reduction in the importance of the world. The purpose is to respect the human values not to invalidate the values of the world. This paper tries to study the world in the Imam Ali point of view, and in this regard, to discuss issues including the relationship between man and the world, praise and reproach of the world, the significance of “being interested in the world”, and the conflict between this and the next world.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Keywords: Imam Ali (AS)
  • Imam Ali sermons
  • the praised world
  • the reprehensible world
  • this and the next world
  • quest of worldly gain
  • request of hereafter