نقش انگاره سفر در معناداری زندگی از منظر نهج‌البلاغه و مؤلفه‌های آن در ساحات درونی انسان

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه پیام نور

2 استاد دانشگاه قران و حدیث

3 دانشجوی دکتری پیام نور

چکیده

استفاده از انگاره‌ها برای تمثل بخشیدن به امور ذهنی و درونی در بسیاری از عرصه‌ها و ازجمله متون دینی پیشینه‌ای کهن دارد. در نهج‌البلاغه برای تبیین مسئله معناداری زندگی از انگاره‌های گوناگونی استفادهشده است که یکی از آن‌ها «زندگی به‌منزله سفر» است. در این مقاله پس از استقصای کامل موارد کاربرد واژه سفر و زندگی و نیز دیگر واژگان مرتبط با موضوع با روش توصیفی-تحلیلی به تبیین این انگاره در ساحت‌های درونی آدمی یعنی شناخت، احساس و اراده پرداختهشده است. مؤلفه‌های شناختی انگاره سفر باورهایی مانند مبدأ، معاد، جایگاه انسان، ویژگی‌های مسیر، راهنمای سفر، مراحل و مقاطع سفر و موانع و دشواری‌های آن را در برمی‌گیرد. مراد از مؤلفه‌های عاطفی این انگاره احساس‌هایی مانند شوق، آرامش، امید، تعالی، کامیابی، اعتمادبه‌نفس، پویایی و ارزشمندی است و سرانجام، مؤلفه‌های ارادی معناداری مواردی مانند تعهد به سیر و آمادگی برای آن، زهد، فرصت‌جویی، بازگشت از انحراف، غلبه بر موانع و پایداری در حرکت را در برمی‌گیرد. امتیاز انگاره سفر بر دیگر انگاره‌های معناداری زندگی در دو عامل است: 1-قدرت بیشتر برای تمثل بخشیدن به ویژگی‌های معناداری زندگی و 2-شمول آن بر انگاره‌هایی مانند تجارت، کشتزار، مسابقهو کارزار که همگی ملازم با سفر منظور می‌شده‌اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Role of Image of Travel in the Meaning of Life from the Perspective of Nahj al-Balagha and Its Components in the Inner Human Areas

نویسندگان [English]

  • Mehdi Zamani 1
  • Mostafa Delshad Tehrani 2
  • Jamile Amini Soolari 3
1 Payamenoor University
2 Professor, Department of Quran and Hadith Studies university
3 student /PayameNoor University
چکیده [English]

The use of Images to represent mental and internal affairs in many fields, including religious texts, has a long history. Nahj al-Balagha used various images to explain the meaning of life, one of which is "life as a journey". In this paper, this descriptive-analytical method is used to explain this notion in the inner human areas of cognition, emotion, and will. Cognitive components of the notion of travel include beliefs such as origin, resurrection, human status, route characteristics, travel guide, stages and processes of travel and its obstacles and difficulties. The emotional components of this notion include feelings such as enthusiasm, calm, hope, excellence, prosperity, self-esteem, dynamism, and value and finally it involves sincerity, opportunity, reversal, overcoming obstacles and sustainability in movement. The notion of travel image over other meaningful life concepts has two factors: 1) more power to represent the meaningful features of life and 2) its inclusion of such images as commerce, land, competition, and campaign that all have to do with Travel.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Image of Travel
  • Meaning of life
  • Nahj al-Balagha
  • Inner Human Areas

- قرآن.
- نهج‌البلاغه
- ابن ابی الحدید، عزالدین ابوحامد (1337) «شرح نهج‌البلاغه»، قم: کتابخانه عمومی آیه الله مرعشی نجفی
- ابن میثم بحرانی، میثم ابن علی (1362) «شرح نهج‌البلاغه»، 5 ج، بی جا، دفتر نشر کتب
- احسائی، ابن ابی جمهور (1405 ق) «عوالی اللآلی»، قم، سیدالشهداء (ع).
- بدیو، آلن (1387) «اخلاق رساله‌ای در ادراک شر»، باوند بهپور، تهران: چشمه.
 - پورنامداریان، تقی (1367) «رمز و داستان‌های رمزی در ادب فارسی»، چاپ دوم، تهران، شرکت انتشارات علمی فرهنگی.
- پیراوی ونک، مرضیه (1390) «تحلیل معناشناختی واژه آیکون»، مجله متافیزیک، شماره 11 و 12، پاییز و زمستان 1390.
- تسلر و کولخ، الیزابت و بریگیت (1398) «من و دنیای احساساتم»، ترجمه ملیحه شکوهی، مقدمه مصطفی ملکیان، تهران: آسمان خیال.
- تمیمی آمدی، عبدالواحد بن محمد (1366) «غررالحکم و دررالکلم»، قم: دفتر تبلیغات اسلامی.
- شجاعی و دیگران، محمدصادق (1391) «معنای زندگی در نهج‌البلاغه»، دو فصلنامه مطالعات اسلام و روان‌شناسی پاییز و زمستان 1391.
- فرانکن، رابرت ای (1388) «انگیزش و هیجان»، ترجمه حسن شمس آباد و دیگران، چاپ دوم، تهران: نشر نی.
- فری، لوک (1386) «انسان و خدا یا معنای زندگی»، ترجمه عرفان ثابتی، تهران: ققنوس.
-کوئین، فیلیپ آل. (1386) «مسیحیت و معنای زندگی»، اعظم پویا، معنای زندگی (مجموعه مقالات)، قم: نشرادیان.
- مجلسی، محمدباقر (1404 ق) «بحارالانوار»، 110 ج بیروت: الوفاء.
-موسوی، محمود (1382) «بررسی کتاب معنای زندگی جان کاتینگهام»، نشریه نقد و نظر، ش 30-29.
- ویگینز، دیوید (1389) «حقیقت، جعل و معنای زندگی»، مصطفی ملکیان، مهر ماندگار (مجموعه مقالات)، تهران: نگاه معاصر.
- یوسف زاده و شاهمرادی، محمدرضا و مرتضی (1397) «تحلیل مؤلفه‌ها و مصادیق امیدواری در نهج‌البلاغه»، مجله فرهنگ و دانشگاه اسلامی، سال هشتم، بهار 97، پیاپی 26
Solomon, R. C., Higgins K. M. (2006) The Big Questions, A Short Introduction to Philosophy, Eighth Edition, Printed in Canada